ADHD herkennen: symptomen, diagnose en behandeling

Heb je vaak moeite om je aandacht erbij te houden? Voelt je hoofd altijd druk aan of reageer je regelmatig impulsief, terwijl je dat eigenlijk niet wilt? Iedereen heeft weleens dagen waarop concentreren lastig is of waarop het voelt alsof er honderd gedachten tegelijk door je hoofd gaan. Dat hoort bij het leven.

Maar als deze klachten al langere tijd aanwezig zijn en invloed hebben op je werk, studie, relaties of dagelijkse bezigheden, kan er meer aan de hand zijn. Misschien vraag je je af of je ADHD hebt. Bij De Luisterkamer GGZ helpen we je om daar duidelijkheid over te krijgen.

 

Wanneer zijn concentratieproblemen meer dan gewone drukte?

Concentratieproblemen of een onrustig gevoel betekenen niet automatisch dat je ADHD hebt. Ook stress, overbelasting, een ingrijpende gebeurtenis, angst of somberheid kunnen ervoor zorgen dat je minder goed kunt focussen of sneller afgeleid bent.

Daarom kijken we tijdens een intake altijd eerst naar het hele plaatje. Waar komen je klachten vandaan? Zijn er andere verklaringen mogelijk? Pas wanneer die onvoldoende antwoord geven, onderzoeken we of ADHD een passende diagnose is.

 

Wat is ADHD?

ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Het is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis waarbij je moeite kunt hebben met aandacht, concentratie, impulscontrole en het reguleren van activiteit.

De eerste kenmerken ontstaan meestal al op jonge leeftijd. Toch wordt ADHD lang niet altijd in de kindertijd herkend. Veel mensen leren onbewust manieren om met hun klachten om te gaan, waardoor de diagnose soms pas op volwassen leeftijd wordt gesteld.

Een diagnose wordt nooit gebaseerd op één gesprek of een korte vragenlijst. Er is zorgvuldig diagnostisch onderzoek nodig waarbij gekeken wordt naar je klachten, je ontwikkeling en de invloed van de klachten op je dagelijks leven.

Hoe herken je ADHD?

ADHD ziet er bij iedereen anders uit. Misschien herken je jezelf juist helemaal niet in het stereotype beeld van iemand die altijd druk is. Ook rustige, introverte of perfectionistische mensen kunnen ADHD hebben.

Aandachtsproblemen

Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:

• moeite hebt om je aandacht vast te houden;
• snel bent afgeleid;
• gesprekken of instructies niet goed kunt volgen;
• taken uitstelt of niet afmaakt;
• moeite hebt met plannen en organiseren;
• vaak het overzicht verliest.

Hyperactiviteit

Hyperactiviteit hoeft niet altijd zichtbaar te zijn. Veel volwassenen ervaren vooral een voortdurende innerlijke onrust.

Dat kan zich uiten in:

• een gevoel dat je hoofd nooit stil staat;
• moeite met ontspannen;
• altijd bezig willen zijn;
• moeilijk stil kunnen zitten;
• het gevoel voortdurend 'aan' te staan.

Impulsiviteit

Impulsiviteit kan zich bijvoorbeeld laten zien doordat je:

• handelt voordat je hebt nagedacht;
• moeite hebt met wachten;
• anderen regelmatig onderbreekt;
• achteraf spijt hebt van beslissingen;
• soms moeite hebt om sociale situaties goed aan te voelen.

Van ADHD is pas sprake wanneer deze kenmerken al langere tijd aanwezig zijn, al op jonge leeftijd zijn ontstaan en je dagelijks functioneren duidelijk beïnvloeden.

ADHD of ADD: wat is het verschil?

Misschien heb je weleens gehoord van ADD. Tegenwoordig wordt deze term officieel niet meer als aparte diagnose gebruikt.

Waar vroeger werd gesproken van ADD bij mensen die vooral moeite hadden met aandacht en concentratie, vallen deze klachten nu onder ADHD. De verschillen zitten vooral in de manier waarop ADHD zich uit. Niet iedereen is zichtbaar druk of impulsief.

Waardoor ontstaat ADHD?

Er is niet één duidelijke oorzaak van ADHD. Wel weten we dat erfelijkheid een belangrijke rol speelt.

Daarnaast kunnen verschillende factoren invloed hebben op hoe sterk klachten naar voren komen, zoals:

• je persoonlijke kwetsbaarheid;
• de omgeving waarin je bent opgegroeid;
• de hoeveelheid structuur die je hebt;
• vroeggeboorte;
• een laag geboortegewicht.

Meestal is het een combinatie van verschillende factoren.

Welke gevolgen kan ADHD hebben?

ADHD kan op verschillende manieren invloed hebben op je leven. De ene persoon loopt vooral vast op het werk, terwijl een ander juist moeite heeft met relaties of het organiseren van dagelijkse taken.

Veelvoorkomende gevolgen zijn:

• problemen op je werk of tijdens een opleiding;
• moeite met plannen en administratie;
• relatieproblemen of misverstanden in sociale contacten;
• onzekerheid of faalangst;
• stemmingswisselingen;
• gevoelens van stress of overbelasting;
• angst- of somberheidsklachten;
• een grotere kwetsbaarheid voor middelengebruik.

Wat kun je zelf doen?

Wanneer je klachten mild zijn, kunnen kleine veranderingen al veel verschil maken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• werken met een vaste dagstructuur;
• gebruikmaken van een agenda of digitale herinneringen;
• taken opdelen in kleine stappen;
• zorgen voor voldoende slaap en ontspanning;
• bewust aandacht geven aan je kwaliteiten en wat juist goed gaat.

Iedereen met ADHD is anders. Daarom is het belangrijk om te ontdekken welke aanpak het beste bij jou past.

Diagnostiek en behandeling bij De Luisterkamer GGZ

Wanneer je merkt dat je klachten je dagelijks leven blijven beïnvloeden, kan professionele hulp helpen.

Bij De Luisterkamer GGZ bieden we specialistische diagnostiek en behandeling door een psychiater. Daarbij kijken we niet alleen naar de diagnose, maar vooral naar jou als persoon. We nemen de tijd om je verhaal te horen en onderzoeken samen wat je nodig hebt.

Afhankelijk van jouw situatie kan een behandeling bestaan uit:

• uitgebreide diagnostiek;
• psycho-educatie;
• cognitieve gedragstherapie;
• begeleiding bij structuur en emotieregulatie;
• medicatie, als dat passend is.

Als er naast ADHD ook andere psychische klachten spelen, nemen we die vanzelfsprekend mee in de behandeling.

Vraag je je af of je ADHD hebt?

Herken je jezelf in de klachten die hierboven worden beschreven? Dan kan het prettig zijn om daar meer duidelijkheid over te krijgen.

Tijdens een intake nemen we rustig de tijd om jouw verhaal te horen. Samen onderzoeken we waar je klachten vandaan komen, of er sprake kan zijn van ADHD en welke vervolgstappen het beste bij jouw situatie passen.

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. We denken graag met je mee, zodat je beter begrijpt wat er speelt en weer meer grip kunt krijgen op je dagelijks leven.

Andere artikelen: